MAGAZIN ZA NAUKU, ISTRAŽIVANJA I OTKRIĆA
»  MENI 
 Home
 Redakcija
 Linkovi
 Kontakt
 
» BROJ 90
Planeta Br 90
Godina XVII
Maj - Jun 2019.
»  IZBOR IZ BROJEVA
Br. 90
Maj. 2019g
Br. 89
Mart. 2019g
Br. 88
Jan. 2019g
Br. 87
Nov. 2018g
Br. 86
Sep. 2018g
Br. 85
Jul 2018g
Br. 83
Mart 2018g
Br. 84
Maj 2018g
Br. 81
Nov. 2017g
Br. 82
Jan. 2018g
Br. 79
Jul. 2017g
Br. 80
Sep. 2017g
Br. 77
Mart. 2017g
Br. 78
Maj. 2017g
Br. 75
Septembar. 2016g
Br. 76
Januar. 2017g
Br. 73
April. 2016g
Br. 74
Jul. 2016g
Br. 71
Nov. 2015g
Br. 72
Feb. 2016g
Br. 69
Jul 2015g
Br. 70
Sept. 2015g
Br. 67
Januar 2015g
Br. 68
April. 2015g
Br. 65
Sept. 2014g
Br. 66
Nov. 2014g
Br. 63
Maj. 2014g
Br. 64
Jul. 2014g
Br. 61
Jan. 2014g
Br. 62
Mart. 2014g
Br. 59
Sept. 2013g
Br. 60
Nov. 2013g
Br. 57
Maj. 2013g
Br. 58
Juli. 2013g
Br. 55
Jan. 2013g
Br. 56
Mart. 2013g
Br. 53
Sept. 2012g
Br. 54
Nov. 2012g
Br. 51
Maj 2012g
Br. 52
Juli 2012g
Br. 49
Jan 2012g
Br. 50
Mart 2012g
Br. 47
Juli 2011g
Br. 48
Oktobar 2011g
Br. 45
Mart 2011g
Br. 46
Maj 2011g
Br. 43
Nov. 2010g
Br. 44
Jan 2011g
Br. 41
Jul 2010g
Br. 42
Sept. 2010g
Br. 39
Mart 2010g
Br. 40
Maj 2010g.
Br. 37
Nov. 2009g.
Br.38
Januar 2010g
Br. 35
Jul.2009g
Br. 36
Sept.2009g
Br. 33
Mart. 2009g.
Br. 34
Maj 2009g.
Br. 31
Nov. 2008g.
Br. 32
Jan 2009g.
Br. 29
Jun 2008g.
Br. 30
Avgust 2008g.
Br. 27
Januar 2008g
Br. 28
Mart 2008g.
Br. 25
Avgust 2007
Br. 26
Nov. 2007
Br. 23
Mart 2007.
Br. 24
Jun 2007
Br. 21
Nov. 2006.
Br. 22
Januar 2007.
Br. 19
Jul 2006.
Br. 20
Sept. 2006.
Br. 17
Mart 2006.
Br. 18
Maj 2006.
Br 15.
Oktobar 2005.
Br. 16
Januar 2006.
Br 13
April 2005g
Br. 14
Jun 2005g
Br. 11
Okt. 2004.
Br. 12
Dec. 2004.
Br 10
Br. 9
Avg 2004.
Br. 10
Sept. 2004.
Br. 7
April 2004.
Br. 8
Jun 2004.
Br. 5
Dec. 2003.
Br. 6
Feb. 2004.
Br. 3
Okt. 2003.
Br. 4
Nov. 2003.
Br. 1
Jun 2003.
Br. 2
Sept. 2003.
» Glavni naslovi

EGZOTIČNI NARODI

 

O.K.

Mopani

Kultura Maja u našem vremenu

 

EGZOTIČNI NARODI

Belize je država na istočnoj obali Srednje Amerike, sa brojem stanovnika koji ne prelazi četiristo hiljada. Majanska civilizacija javila se u ovoj zemlji pre 3500 godina. Njeni ostaci vidljivi su i danas.

 

U drugoj polovini prvog milenijuma naše ere, na teritoriji današnjeg Belizea živelo je skoro milion ljudi. Izdvajaju se vrlo značajna središta majanske kulture, o čemu svedoče arheološka nalazišta od neprocenjive vrednosti - Karakol i Lamanai.
Belize je, nekada britanska kolonija, dobio nezavisnot 1981. godine. Stanovništvo ove države čine mešane rase. Najbrojniji su Mestici, odnosno hispanski Belizeanci, mešavina Evropljana i starosedelaca. Pored njih, istaknuto mesto zauzimaju Maje koje su tu više milenijuma. Ukupno čine oko 11 procenata stanovništva. Od prvobitnih Maja većina je istrebljena ratovima i bolestima koje su doneli Evropljani. Neki su izbegli u Gvatemalu i Meksiko, koji se graniče sa Belizeom. Otuda većina savremenih nosilaca ovog slavnog etnonima potiče od drugih naroda.
Današnje Maje u Belizeu dele se na Jukateke, Kekčije i Mopane. Ovih potonjih ima oko trinaest hiljada. Mopani potiču iz središnjeg Belizea ali su ih, u 18. veku, Britanci proterali u Gvatemalu. U Gvatemali su trpeli eksploataciju u vidu prisilnog rada i bili primorani da plaćaju visoke poreze.
Glavno središte u toj državi bilo je mesto San Luis, u delu koji se zove Peten, najvećoj i najsevernijoj teritorijalnoj jedinici Gvatemale. Pre toga, deo njih je, pod pritiskom Španaca, prihvatio katoličanstvo.
Od 1886, najveći deo Mopana vratio se u Belize. Tragajući za čistim rekama i plodnim zemljištem, najpre su se smestili blizu današnjeg Puebla Vieha, u najjužnijem okrugu Belizea. Tu su osnovali naselje San Antonio, koje je do danas ostalo njihova najveća naseobina na jugu Belizea. U toj zemlji, udeo Mopana u stanovništvu iznosi nešto manje od tri posto, što znači da ih je ukupno deset i po hiljada. U Gvatemali ih je ostalo približno tri hiljade.
Mopanski jezik pripada jukatečkom ogranku majanskih jezika. U njemu ima dosta elemenata drevnog čolanskog ogranka iste jezičke porodice. Piše se latinicom. Dvostruko je više onih koji ga koriste u Belizeu nego u Gvatemali. Pravopis je propisala Akademija za majanske jezike u Gvatemala Sitiju.
Postoji znatna izmešanost Mopana sa Kekčijima, koji su takođi majanski narod. Uprkos tome njihovi jezici su vrlo različiti, što je dovelo do toga da mnogi od njih govore tri jezika: mopanski, kekčianski i engleski, a nije retka pojava da se služe i španskim.

EGZOTIČNI NARODI

Početkom novembra svake godine, obeležavaju praznik Svih svetih, odnosno Svih duša. Tada se služe obimni obroci uz sveće u kućama porodica kojima je neko blizak preminuo. Manifestacija je posvećena precima i, ako hrana nestane do jutra, veruje se da su preci došli da je uzmu.
Igranje i tradicionalna muzika, uz maske i kostime, je ono što prati proslave i ceremonijale ovog naroda. Imaju ples nazvan po osvajaču Ernanu Kortesu, sa bubnjevima, flautom i klepetušom. Tu je i igra jelena kojom se ukazuje na vezu sa prirodom. Pleše se uz mahom udaračke instrumente.
Dok muškarci nose odeću uobičajenu u drugim delovima sveta, žene su  sklonije ručno šivenim tkaninama svetlih boja, sa vezom ili čipkom.
Primena medicine, zasnovane na lokalnim biljkama, je vrlo raširena mada u većini sela postoje zdravstveni centri. Najviše se hrane kukuruzom i pasuljom i raznovrsnim voćem i povrćem. Love životinje, poput lokalnog glodara pake, jelena i divljih svinja. Tradicionalni obrok oko podneva, koji se zove kaldo, sastoji se od pileta i čorbe sa tortiljama.
Način uprave zasniva se na tzv. alkalde sistemu. Postoje vrhovni seoski starešina i sudija koji se bira svake tri godine na skupšttini svih ljudi iz sela.

EGZOTIČNI NARODI

 

O.K.

 


Kompletni tekstove sa slikama i prilozima potražite u magazinu
"PLANETA" - štampano izdanje ili u ON LINE prodaji Elektronskog izdanja
"Novinarnica"

 

 

 

  back   top
» Pretraži SAJT  

powered by FreeFind

»  Korisno 
Bookmark This Page
E-mail This Page
Printer Versie
Print This Page
Site map

» Pratite nas  
Pratite nas na Facebook-u Pratite nas na Twitter - u  
»  Prijatelji Planete



» 10 GODINA PLANETE

free counters Flag Counter

6 digitalnih izdanja:
4,58 EUR/540,00 RSD
Uštedite čitajući digitalna izdanja 50%

Samo ovo izdanje:
1,22 EUR/144,00 RSD
Uštedite čitajući digitalno izdanje 20%

www.novinarnica.netfree counters

Čitajte na kompjuteru, tabletu ili mobilnom telefonu

» PRELISTAJTE

NOVINARNICA predlaže
Prelistajte besplatno
primerke

Planeta Br 48


Planeta Br 63


» BROJ 78
Planeta Br 78
Godina XIV
Maj.2017 -Jun.2017.

 

 

Magazin za nauku, kulturu, istraživanja i otkrića
Copyright © 2003-2019 PLANETA